ابو القاسم گرجى
81
ادوار اصول فقه
حوالت داده است . اين كتاب را تتمهيى است كه « عبد الوهاب الحسينى » - كه از افاضل قرن نهم و اوايل قرن دهم است - آن را تأليف نموده است . « 5 » 7 - « الاصول الاعتقادية » : اين رسالهء كوچك كه دربارهء صفات خدا ، نبوّت ، امامت بعث ، وعد و وعيد ، شفاعت ، عذاب قبر ، فناى عالم ، ميزان ، صراط ، بهشت و دوزخ نوشته شده است در بغداد در سال 1954 م در 4 صفحه به چاپ رسيده است . « 6 » 8 - « الفصول المختارة » : اين كتاب در دو جزء در نجف به چاپ رسيده . سيّد در اين كتاب چنانكه خود در مقدّمهء آن گفته فصولى از كتب « شيخ مفيد » بهطور عموم و نكتههايى از كتاب « العيون و المحاسن » او را به خصوص گردآورده و - چنانكه از خلال كتاب به دست مىآيد - آنچه را كه « مفيد » بر او املا كرده بدان افزوده است . از كتب رجال به دست مىآيد كه نسبت اين كتاب به « شريف مرتضى » مشكوك است زيرا در اجازهء بصروى مذكور نيست . بعضى از نويسندگان كتابهاى روايت ، آن را به « مفيد » نسبت دادهاند « 7 » . ابن شهرآشوب نيز اين كتاب را از نوشتههاى « مفيد » شمرده است « 8 » ولى از رجوع به خود كتاب بهطور وضوح بهدستمىآيد كه از « شريف مرتضى » است . سبط « كركى عاملى » در كتاب « رفع البدعة » خود از دو كتاب مختلف نقل مىكند كه يكى از « مفيد » است به نام « العيون و المحاسن » و ديگرى از « سيّد مرتضى » به نام « الفصول المختارة » و همچنين در كتاب « دفع المناواة عن التفضيل و المساواة » « 9 » . بنابراين ممكن است نام كتاب سيّد « الفصول المختارة من العيون و المحاسن » باشد زيرا بيشتر مطالب آن از كتاب « العيون و المحاسن » « مفيد » اقتباس شده است . 9 - « الولاية عن الجائر » و يا « الولاية من قبل الظالمين » : رسالهء كوچكى است كه « سيّد » آن را در سال 415 براى وزير « ابو القاسم حسين بن على مغربى » نوشته . اين رساله دربارهء حكم ولايت از طرف خلفاء جور است كه غالبا در بين اماميه مطرح و مورد اشكال بوده است . « سيّد » در اين رساله آنچه را كه والى از جانب جائر مىتواند انجام
--> ( 5 ) - ادب المرتضى ، ص 140 نقل از روضات الجنات ص 351 . ( 6 ) - ادب المرتضى ، ص 140 . ( 7 ) - رياض العلماء مخطوط نقل از كتاب بحار ( ادب المرتضى ص 141 ) . ( 8 ) - معالم العلماء ، ص 101 ، ط ايران . ( 9 ) - رياض العلماء ، مخطوط ترجمهء مرتضى ( ادب المرتضى ص 141 ) .